محصولات کسب درآمد در توبیت؛ چطور کار می‌کنند و چه ریسکی دارند

محصولات کسب درآمد در توبیت؛ چطور کار می کنند و چه ریسکی دارند

در اپلیکیشن های معاملاتی، معمولاً بخشی هست با عنوان کسب درآمد یا استیکینگ که وعده می دهد دارایی بلااستفاده ات پاداش بگیرد. این مطلب توضیح می دهد این محصولات در صرافی توبیت چطور کار می کنند، پاداش از کجا می آید و چه ریسک هایی دارند که در تبلیغ نوشته نمی شود.

یک تصریح از همان اول: هیچ عدد نرخ سودی در این مطلب نمی آید. نرخ های این محصولات متغیرند و رقمی که در سایت های مختلف می بینی معمولاً قدیمی است. تنها مرجع، صفحه همان محصول در لحظه ای است که مشارکت می کنی.

استیکینگ و محصولات درآمدی به زبان ساده

ساده ترین تعریف: دارایی دیجیتالت را برای مدتی در اختیار می گذاری و در ازایش پاداش می گیری. تا اینجا شبیه سپرده بانکی به نظر می رسد، ولی سه تفاوت اساسی دارد که همین ها کل ماجرا را عوض می کنند.

• نرخ تعهد نیست: در سپرده بانکی نرخ اعلامی تعهد است. اینجا نرخ اعلامی تخمین است و می تواند در طول دوره تغییر کند.
• پاداش به رمزارز است: پاداش با همان رمزارز پرداخت می شود، نه با ریال. پس اگر قیمت آن دارایی بیفتد، ممکن است پاداش بگیری ولی ارزش ریالی کل دارایی ات کمتر شده باشد.
• بیمه سپرده وجود ندارد: در سپرده بانکی سازوکار بیمه سپرده وجود دارد. اینجا چنین چیزی نیست و دارایی در اختیار پلتفرم است.

این سه تفاوت یعنی مقایسه این محصولات با سپرده بانکی، مقایسه گمراه کننده ای است. ابزار متفاوتی است با ریسک متفاوت.

انواع محصولات در توبیت

حالت منعطف و دوره دار

• حالت منعطف: دارایی قفل نمی شود و هر زمان بخواهی می توانی آن را آزاد کنی. در مقابل، نرخ پاداشش معمولاً کمتر است. مناسب کسی که ممکن است زودتر از موعد به دارایی اش نیاز پیدا کند.
• حالت دوره دار: دارایی تا پایان دوره مشخصی قفل می شود و در ازایش نرخ بالاتری تعلق می گیرد. مناسب کسی که برنامه مشخصی دارد و مطمئن است در آن بازه به دارایی نیاز ندارد.

قاعده ای که پشت این تفاوت است و در همه بازارهای مالی صدق می کند: نرخ بالاتر همیشه بابت چیزی است. اینجا بابت قفل شدن دارایی و از دست دادن انعطاف. اگر جایی نرخ بالاتر بدون هیچ محدودیت اضافه ای دیدی، باید بپرسی آن نرخ بابت چه ریسکی پرداخت می شود .

نحوه محاسبه پاداش

پاداش از سه متغیر ساخته می شود: مقدار دارایی که مشارکت می دهی، مدت زمانی که در محصول می ماند، و نرخ اعلامی همان دوره. پاداش معمولاً روزانه محاسبه و تعلق می گیرد.

اما نکته ای که باید در محاسبه ات لحاظ کنی: نرخ اعلامی معمولاً به صورت سالانه بیان می شود، در حالی که مشارکت تو ممکن است چند هفته باشد. یعنی عددی که می بینی، پاداشی نیست که در پایان دوره دریافت می کنی؛ باید به نسبت مدت مشارکت حساب شود. این ساده ترین جایی است که انتظار کاربران غیرواقعی می شود.

ریسک هایی که باید بدانید

• نرخ تضمینی نیست: نرخ اعلامی می تواند در طول دوره تغییر کند. آنچه هنگام مشارکت دیده ای، لزوماً نرخ نهایی نیست.
• ریسک قیمت باقی می ماند: مهم ترین ریسکی که نادیده گرفته می شود. اگر دارایی ات در طول دوره افت قیمت داشته باشد، پاداش دریافتی می تواند کمتر از آن افت باشد. پاداش، ریسک قیمت را پوشش نمی دهد.
• قفل شدن دارایی: در محصول دوره دار، تا سررسید به اصل دارایی دسترسی نداری. اگر بازار حرکت کند و بخواهی بفروشی، نمی توانی. این هزینه فرصت، بخشی از قیمتی است که برای نرخ بالاتر می پردازی .
• ریسک پلتفرم: دارایی در اختیار پلتفرم نگهداری می شود، نه در کیف پول شخصی تو. این ویژگی ساختاری همه صرافی های متمرکز است و با مشارکت در محصولات درآمدی، مدت زمان قرار گرفتن دارایی نزد پلتفرم بیشتر هم می شود.

جمع بندی صادقانه: این محصولات جای پس انداز امن را نمی گیرند. ابزاری اند برای کسی که به هر حال قصد نگهداری آن دارایی را دارد و می خواهد در همان مدت پاداشی هم بگیرد؛ نه راهی برای تبدیل پس انداز به درآمد ثابت.

سوالات متداول

نرخ سود تضمینی است؟

خیر. نرخ اعلامی یک تخمین بر پایه شرایط فعلی است و می تواند تغییر کند. هیچ پلتفرم قانونی در این بازار سود ثابت تضمین نمی کند و اگر جایی چنین وعده ای دیدی، همان نشانه اصلی کلاهبرداری است. ضمناً نرخ ها معمولاً سالانه بیان می شوند؛ برای مشارکت کوتاه مدت باید به نسبت مدت حساب شوند.

پاداش با چه ارزی پرداخت می شود؟

معمولاً با همان رمزارزی که مشارکت داده ای، نه با ریال یا دلار. پیامد عملی اش این است: اگر ده واحد پاداش بگیری ولی قیمت آن دارایی بیست درصد افت کرده باشد، از نظر ارزش ریالی عقب تری. پس پیش از مشارکت، این را روشن کن که هدفت نگهداری همان دارایی است یا حفظ ارزش ریالی؛ این دو با هم فرق دارند.

امکان برداشت زودهنگام هست؟

در حالت منعطف بله و دارایی هر زمان آزاد می شود. در حالت دوره دار معمولاً محدودیت وجود دارد و اگر برداشت زودهنگام ممکن باشد، معمولاً بخشی یا همه پاداش تعلق گرفته از دست می رود. توصیه عملی: پیش از انتخاب حالت دوره دار، از خودت بپرس آیا در آن بازه احتمال دارد به این دارایی نیاز پیدا کنی؛ اگر پاسخ حتی «شاید» است، حالت منعطف انتخاب درست تری است.