روز ۱۰ مهرماه در تاریخ کامپیوتر به عنوان روز خاموشی انیاک (ENIAC) گرامی داشته می شود. این دستگاه عظیم الجثه که به عنوان اولین کامپیوتر الکترونیکی قابل برنامه ریزی شناخته می شود، در این روز در سال ۱۹۵۵ برای همیشه از مدار خارج شد و عصر جدیدی را در محاسبات و فناوری رقم زد.
پیشینه و توسعه
انییاک (Electronic Numerical Integrator and Computer) در طول جنگ جهانی دوم و با هدف محاسبه مسیرهای ballistic برای ارتش ایالات متحده توسعه یافت. این پروژه در دانشگاه پنسیلوانیا آغاز شد و نتیجه همکاری جمعی از مهندسان و ریاضیدانان برجسته بود. پیش از انیاک، محاسبات پیچیده به صورت دستی و با استفاده از ابزارهای مکانیکی انجام می شد که زمان بر و مستعد خطا بود. نیاز به افزایش سرعت و دقت در محاسبات، زمینه ساز ایجاد این نوآوری بزرگ شد.
ساخت انیاک در سال ۱۹۴۶ به پایان رسید و این دستگاه با ابعادی باورنکردنی، فضای اتاق بزرگی را اشغال می کرد. این کامپیوتر از حدود ۱۷۴۶۸ لوله خلاء، ۷۲۰۰ دیود، ۱۰۰۰ مقاومت، و ده ها هزار قطعه دیگر تشکیل شده بود. وزن آن حدود ۳۰ تن و مصرف برق آن به حدی بود که می توانست کل منطقه اطراف را با اختلال مواجه کند!
قابلیت ها و عملکرد
با وجود پیچیدگی و حجم بسیار زیاد، انیاک قادر به انجام محاسبات پیچیده در سرعتی بی سابقه بود. این دستگاه می توانست معادلات دیفرانسیل را حل کند، مسیرهای ballistic را محاسبه کند و در زمینه های مختلف علمی و مهندسی کاربرد داشته باشد. برنامه ریزی این کامپیوتر با استفاده از سیم کشی و سوئیچ های دستی انجام می شد و تغییر یک برنامه می توانست روزها به طول بیانجامد.
تاثیر و میراث
انییاک با وجود عمر کوتاه خود، تاثیر شگرفی بر توسعه کامپیوتر و فناوری اطلاعات گذاشت. این دستگاه نه تنها سرعت و دقت محاسبات را به طور چشمگیری افزایش داد، بلکه راه را برای تولید کامپیوترهای بعدی و پیشرفت های بعدی در این زمینه هموار کرد. ایده های به کار رفته در طراحی و ساخت انیاک، مبنای بسیاری از اختراعات بعدی در حوزه کامپیوتر شد.
در زمان راه اندازی این پروژه، جان ماکلی (John Mauchly)، یکی از طراحان اصلی انیاک، در این خصوص اظهار داشت:
ما امید داشتیم که بتوانیم با ساخت این دستگاه، ابزاری قدرتمند برای حل مسائل پیچیده در اختیار دانشمندان و مهندسان قرار دهیم و به پیشرفت علم و فناوری کمک کنیم.
خاموشی انیاک در سال ۱۹۵۵ نشان دهنده پایان یک عصر و آغاز عصری نوین در دنیای کامپیوتر بود. این دستگاه، با تمام محدودیت ها و چالش های خود، به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ فناوری شناخته می شود و یادگاری از تلاش های بی وقفه انسان برای حل مشکلات و پیشرفت علم است. به نظر می رسد، در نگاه اول، انیاک فراتر از یک ماشین محاسباتی صرف بود؛ بلکه نمادی از امید و توانایی انسان برای فتح قله های دانش و ایجاد تحولات بنیادین در جهان بود.
منبع: زومیت
