تهران – پس از چند ماه اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی، زمزمه هایی از تغییرات اساسی در فرمول توزیع این کالاها به گوش می رسد. مهم ترین این تغییرات، احتمال حذف سیستم دهک بندی و جایگزینی آن با روشی جدید است که هنوز جزئیات آن به طور کامل مشخص نشده است.
آغاز اجرای کالابرگ و هدف اصلی آن
طرح کالابرگ الکترونیکی در بهمن ماه سال گذشته با هدف حمایت از اقشار کم درآمد و کنترل قیمت ها در بازار راه اندازی شد. این طرح به موجب آن، خانوارهای واجد شرایط با استفاده از کارت بانکی خود می توانند اقلام اساسی را با قیمت های مصوب خریداری کنند. در ابتدا، تخصیص کالاها بر اساس دهک بندی درآمدی صورت می گرفت، به این ترتیب که هر دهک از جامعه، سهمیه مشخصی از کالاها را دریافت می کرد.
دلایل احتمالی تغییر فرمول توزیع
دولت هنوز به طور رسمی و قطعی در مورد حذف سیستم دهک بندی کالابرگ اعلام موضع نکرده است، اما برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند که این تصمیم می تواند در راستای رفع برخی مشکلات موجود در اجرای طرح اتخاذ شده باشد. از جمله این مشکلات می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دشواری در تعیین دقیق دهک بندی خانوارها: فرآیند تعیین دهک بندی درآمدی همواره با ابهاماتی همراه بوده و ممکن است برخی از خانوارهای مستحق از دریافت کالاها محروم شوند یا بالعکس، افراد غیرمستحق از این طرح بهره مند گردند.
- افزایش تقاضا و ایجاد صف: در برخی مناطق، تقاضا برای کالابرگ از عرضه بیشتر بوده که منجر به ایجاد صف و ازدحام در فروشگاه ها شده است.
- مشکلات اجرایی و زیرساختی: برخی فروشگاه ها با مشکلات فنی در پذیرش کارت های بانکی و ثبت خریدها از طریق سامانه کالابرگ مواجه بوده اند.
برخی منابع خبری نیز گزارش داده اند که دولت در حال بررسی روش های جدیدی برای توزیع کالابرگ است که ممکن است شامل تخصیص سهمیه به صورت مستقیم به افراد، استفاده از روش های مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی خانوارهای نیازمند، یا حتی ارائه یارانه نقدی به جای کالا باشد.
واکنش کارشناسان
در همین رابطه، یکی از کارشناسان اقتصادی در گفتگو با رسانه ها، ضمن تایید احتمال تغییر فرمول توزیع کالابرگ، گفت:
«به نظر می رسد دولت قصد دارد با حذف سیستم دهک بندی و استفاده از روش های جدید، عدالت بیشتری در توزیع کالاهای اساسی برقرار کند و از ایجاد هرگونه تبعیض جلوگیری کند. البته موفقیت این طرح به اجرای دقیق و کارآمد آن بستگی دارد.»
در حال حاضر، هیچ برنامه زمان بندی مشخصی برای اجرای تغییرات جدید در کالابرگ اعلام نشده است. دولت همچنان در حال بررسی و ارزیابی روش های مختلف است و انتظار می رود در هفته های آینده تصمیم نهایی خود را در این زمینه اعلام کند.
از سوی دیگر، برخی معتقدند که حذف سیستم دهک بندی می تواند منجر به افزایش مصرف کالاهای اساسی توسط اقشار پردرآمد شود و هدف اصلی طرح را تحت الشعاع قرار دهد. به همین دلیل، ضروری است که دولت در هنگام اتخاذ تصمیم نهایی، تمامی جوانب و پیامدهای احتمالی را در نظر بگیرد.
در نگاه اول، تغییر فرمول کالابرگ و حذف دهک بندی می تواند گامی در جهت ساده سازی و افزایش کارایی این طرح باشد، اما تحقق این هدف نیازمند طراحی دقیق و اجرای صحیح است. در غیر این صورت، ممکن است این تغییرات نه تنها مشکلات موجود را حل نکند، بلکه مشکلات جدیدی را نیز ایجاد کند.
منبع: زومیت
